Otwarty piekarnik parowy z pieczonym chlebem, łososiem i warzywami

Piekarnik parowy – hit czy przerost formy? Dla kogo ma sens

Zapiekanka wyjmowana z piekarnika parowego, w tle para i blacha z warzywami w komorze piekarnika.
Odgrzewanie z parą pomaga uniknąć suchych brzegów i twardej konsystencji.

Piekarnik parowy może być bardzo praktycznym urządzeniem, ale nie każdemu opłaca się za niego dopłacać. Najważniejsze jest to, co producent rozumie przez „funkcję pary”. Jeden piekarnik tylko zwiększa wilgotność podczas klasycznego pieczenia, a inny potrafi rzeczywiście gotować warzywa, ryby czy ryż przy użyciu pary. Jeżeli często pieczesz pieczywo, przygotowujesz warzywa i ryby, gotujesz na kilka dni albo regularnie odgrzewasz gotowe posiłki, funkcje parowe mogą być przydatne niemal co tydzień. Jeżeli piekarnik uruchamiasz głównie do pizzy, frytek i kilku ciast w roku, dobry model klasyczny może być rozsądniejszym zakupem. Warto również pamiętać, że piekarnik parowy wymaga obsługi zbiornika, osuszania komory i okresowego odkamieniania. Po pełnym programie parowym trzeba też uważać przy otwieraniu drzwi – para i skropliny mogą być bardzo gorące.

Piekarnik parowy – czy warto?

Największą zaletą pary jest możliwość kontrolowania wilgotności podczas obróbki żywności. Nie oznacza to, że każde danie automatycznie wyjdzie lepiej. Para pomaga przede wszystkim tam, gdzie problemem jest zbyt szybkie wysychanie produktu.

Przy pieczywie wilgoć w pierwszej części pieczenia opóźnia wysychanie powierzchni ciasta. Dzięki temu bochenek może zwiększać objętość, zanim utworzy się twarda skórka. Później potrzebne jest już suche, gorące powietrze, aby skórka mogła się odpowiednio dopiec.

W przypadku mięsa, zapiekanek i części wypieków połączenie gorącego powietrza z parą pomaga ograniczyć wysuszanie powierzchni, ale nie zastępuje właściwej temperatury i czasu pieczenia.

Jeszcze szersze zastosowanie ma pełny tryb parowy. Pozwala przygotowywać między innymi warzywa, ryby, ryż, kasze czy niektóre potrawy jajeczne bez zanurzania ich w wodzie.

Jak najczęściej korzystasz z piekarnika?Rozwiązanie, które warto rozważyć
Głównie chleb, bułki, mięso i zapiekankiPiekarnik z dodatkiem pary
Regularnie warzywa, ryby, ryż i gotowanie na parzeModel z pełną parą
Gotujesz na kilka dni i często odgrzewaszPełna para lub dobry program regeneracji
Pieczesz głównie pizzę, frytki i proste ciastaKlasyczny piekarnik może wystarczyć
Chcesz zastąpić piekarnik i osobny parowar jednym sprzętemPiekarnik kombinowany z pełną parą

To zestawienie jest wskazówką zakupową, a nie uniwersalną regułą. Ostatecznie liczą się funkcje konkretnego modelu.

Chleb pieczony w piekarniku parowym na perforowanej blasze, widoczna para i złota skórka bochenka.
Para na początku pieczenia pomaga w wyrośnięciu i poprawia skórkę chleba.

Czy gotowanie na parze jest zawsze zdrowsze?

Nie warto wybierać piekarnika wyłącznie dlatego, że producent reklamuje parę jako „zdrowszą”.

Sposób obróbki może wpływać na zawartość części witamin i innych składników, jednak wynik zależy od rodzaju produktu, czasu, temperatury oraz metody, z którą porównujemy gotowanie parowe.

Badania warzyw pokazują, że gotowanie na parze może ograniczać straty części składników w porównaniu z gotowaniem w wodzie. Jednocześnie dla niektórych witamin i produktów bardzo dobre wyniki daje również kuchenka mikrofalowa.

Dlatego najbardziej praktyczną zaletą pary jest sposób przygotowania i kontrola wilgotności, a nie obietnica, że każdy posiłek będzie dzięki niej bardziej wartościowy.

Warzywa pieczone na parze w piekarniku parowym: brokuły, marchew, papryka i pomidorki na blasze.
Warzywa z parą wychodzą soczyste, a jednocześnie lekko przypieczone na brzegach.

Rodzaje funkcji pary – dodatek pary a pełna para

Najważniejszy etap zakupu zaczyna się jeszcze przed porównaniem marek. Trzeba ustalić, jaki rodzaj systemu parowego znajduje się w konkretnym urządzeniu.

Samo określenie „piekarnik parowy” nie wystarcza.

Woda w zagłębieniu komory

W prostszych urządzeniach wodę wlewa się do przygotowanego miejsca na dnie komory. Podczas nagrzewania zaczyna ona parować i zwiększa wilgotność.

Takie rozwiązanie może pomagać przy:

  • chlebie,
  • bułkach,
  • wypiekach drożdżowych,
  • niektórych pieczeniach mięsa.

Nie jest to jednak pełnoprawne gotowanie parowe. Zwykle nie można precyzyjnie kontrolować ilości pary ani przygotować całego posiłku tak jak w parowarze.

Piekarnik z dodatkiem pary

W bardziej rozbudowanym modelu para jest wprowadzana do komory podczas tradycyjnego pieczenia.

Dobrze pasuje to do:

  • chleba i bułek,
  • pieczeni,
  • drobiu,
  • zapiekanek,
  • części ciast.

Jeżeli właśnie do takich potraw chcesz wykorzystywać parę, nie musisz automatycznie kupować najdroższego urządzenia z pełnym gotowaniem parowym.

Przed zakupem sprawdź, czy można regulować intensywność pary oraz z jakimi trybami grzania działa.

Piekarnik z pełną parą

Pełnoparowy piekarnik kombinowany potrafi działać jak klasyczny piekarnik, parowar albo łączyć oba sposoby obróbki.

W zależności od modelu można w nim przygotowywać:

  • warzywa,
  • ryby,
  • drób,
  • ryż i kasze,
  • potrawy w niskiej temperaturze,
  • pieczywo,
  • zapiekanki,
  • gotowe dania wymagające delikatnego odgrzania.

To właśnie taki model ma największy sens dla osoby, która chce rzeczywiście gotować na parze, a nie tylko używać wilgoci podczas pieczenia.

Zakres temperatur, stopnie wilgotności i programy różnią się jednak między urządzeniami. Ostatecznym źródłem informacji powinna być instrukcja konkretnego modelu.

Dla kogo piekarnik parowy ma sens?

Zamiast oceniać urządzenie po liczbie programów, lepiej przeanalizować potrawy przygotowywane w ciągu zwykłego tygodnia.

Gdy często pieczesz pieczywo

Pieczenie chleba jest jednym z zastosowań, przy których dodatek pary można wykorzystać regularnie.

W tym przypadku warto sprawdzić przede wszystkim:

  • automatyczne dozowanie pary,
  • możliwość regulacji wilgotności,
  • współpracę pary z termoobiegiem,
  • program do chleba,
  • łatwość opróżniania zbiornika.

Do samego chleba pełny tryb parowy zazwyczaj nie jest konieczny. Dobrze wyposażony model z dodatkiem pary może być wystarczający.

Gdy przygotowujesz warzywa i ryby

Tutaj możliwości pełnoparowego urządzenia są znacznie szersze.

Produkty mogą być przygotowywane bez zanurzania w wodzie, a większa komora umożliwia rozłożenie składników na kilku poziomach.

Jeżeli warzywa lub ryby pojawiają się w Twojej kuchni kilka razy w tygodniu, jest znacznie większa szansa, że pełna para będzie rzeczywiście używana, a nie pozostanie funkcją uruchomioną kilka razy po zakupie.

Gdy gotujesz na dwa lub trzy dni

Przy takim sposobie organizowania posiłków szczególnie przydatna może być regeneracja parowa.

Zwykłe ponowne ogrzewanie gorącym powietrzem może wysuszać powierzchnię potrawy. Dodanie wilgoci pomaga przy odgrzewaniu takich produktów jak:

  • ryż,
  • makaron,
  • mięso,
  • zapiekanki,
  • pieczywo,
  • część warzyw.

Nie oznacza to, że każda potrawa będzie smakowała identycznie jak świeżo przygotowana, ale regeneracja jest jedną z funkcji, którą można realnie wykorzystywać w codziennej kuchni.

Gdy masz mało miejsca

Piekarnik kombinowany z pełną parą może zastąpić dwa urządzenia: klasyczny piekarnik i oddzielny parowar.

Trzeba jednak uważać na modele kompaktowe. Urządzenia o wysokości około 45 cm mogą mieć mniejszą komorę i krótsze blachy niż klasyczny piekarnik o wysokości około 60 cm.

Przed zakupem zmierz największą brytfannę oraz formę, których używasz. Sama liczba litrów nie mówi wszystkiego o praktycznej pojemności.

Kiedy para może okazać się zbędnym dodatkiem?

Piekarnik parowy warto ponownie przemyśleć, jeżeli:

  • pieczesz tylko kilka razy w miesiącu;
  • nie gotujesz warzyw ani ryb na parze;
  • masz już parowar i korzystasz z niego bez problemu;
  • nie chcesz pamiętać o odkamienianiu;
  • większość automatycznych funkcji obecnego piekarnika pozostaje nieużywana;
  • dopłacasz przede wszystkim za ekran, aplikację albo dużą liczbę programów.

W takiej sytuacji lepiej przeznaczyć budżet na dobrą jakość podstawowego pieczenia, prowadnice, termosondę lub łatwiejszy system czyszczenia niż kupować pełną parę na zapas.

Jak wybrać piekarnik parowy i nie przepłacić?

Najpierw zapisz trzy funkcje, których naprawdę potrzebujesz. Dopiero później zacznij porównywać modele.

Sprawdź, czy to rzeczywiście pełna para

W specyfikacji szukaj jednoznacznej informacji, że urządzenie może przygotowywać potrawy wyłącznie przy użyciu pary.

Sprawdź:

  • dostępny zakres temperatury,
  • liczbę poziomów wilgotności,
  • możliwość łączenia pary z termoobiegiem,
  • program regeneracji,
  • sposób napełniania zbiornika,
  • możliwość uzupełnienia wody podczas programu,
  • akcesoria do gotowania parowego.

Nie zakładaj, że słowo „steam” w nazwie oznacza pełne gotowanie na parze.

Oceń zbiornik na wodę

W wielu urządzeniach nie trzeba wykonywać stałego przyłącza wodnego. Wodę nalewa się do wyjmowanego zbiornika.

Przed zakupem dobrze sprawdzić:

  • czy zbiornik łatwo się wyjmuje;
  • czy można go wygodnie napełnić;
  • czy urządzenie ostrzega o niskim poziomie wody;
  • co dzieje się z wodą po zakończeniu programu;
  • jak opróżniany jest układ.

Mało wygodny zbiornik może irytować znacznie częściej niż brak jednego programu automatycznego.

Sprawdź pojemność i wyposażenie

Oprócz litrów komory sprawdź:

  • szerokość blach,
  • liczbę poziomów,
  • prowadnice teleskopowe,
  • miejsce na dużą brytfannę,
  • pojemniki perforowane,
  • termosondę,
  • liczbę blach dołączonych do zestawu.

Tańszy model może okazać się mniej korzystny, jeżeli później trzeba dokupić większość akcesoriów.

Nie wybieraj wyłącznie według klasy energetycznej

Etykieta energetyczna piekarnika pozwala porównać między innymi klasę efektywności, pojemność komory oraz zużycie energii dla standardowego cyklu w odpowiednich trybach.

Nie pokazuje jednak, jak wygodnie działa system parowy ani ile energii zużyje każda możliwa funkcja podczas rzeczywistego gotowania.

Porównuj więc modele o podobnej wielkości i przeznaczeniu, zamiast zestawiać mały piekarnik kompaktowy z dużym urządzeniem pełnowymiarowym.

Czyszczenie, woda i bezpieczeństwo

Funkcja parowa zwiększa możliwości piekarnika, ale oznacza też dodatkową konserwację.

Najważniejsze czynności to:

  • opróżnianie zbiornika zgodnie z instrukcją;
  • usuwanie skroplin;
  • osuszanie komory;
  • okresowe płukanie układu;
  • odkamienianie.

Komunikatu o konieczności odkamienienia nie należy ignorować. Nagromadzony kamień może pogarszać działanie generatora pary, a w części urządzeń dalsze korzystanie z funkcji parowych może zostać zablokowane do czasu wykonania programu konserwacyjnego.

Nie warto również stosować przypadkowej mieszanki octu, kwasku czy uniwersalnego odkamieniacza. Rodzaj środka i sposób przeprowadzenia programu należy sprawdzić w instrukcji konkretnego modelu.

Podobnie jest z wodą. Nie należy automatycznie zakładać, że woda destylowana, demineralizowana lub filtrowana będzie lepsza. Niektórzy producenci wskazują konkretnie, jaki rodzaj wody powinien trafiać do zbiornika.

Po programie parowym otwieraj drzwi ostrożnie. Najpierw odsuń twarz i dłonie od szczeliny, ponieważ z komory może wydostać się gorąca para.

Piekarnik parowy będzie więc dobrym zakupem przede wszystkim wtedy, gdy funkcje związane z wilgotnością rozwiązują konkretne problemy w Twojej kuchni. Do chleba i pieczeni często wystarczy dodatek pary. Pełna para ma większy sens wtedy, gdy ma służyć także do regularnego gotowania warzyw, ryb, ryżu i odgrzewania przygotowanych wcześniej posiłków.

FAQ

Czy piekarnik parowy zastąpi zwykły piekarnik?

Piekarnik kombinowany oferujący klasyczne grzanie oraz pełną parę może zastąpić zwykły piekarnik. Samodzielny parowar bez klasycznych grzałek nie zapewnia natomiast wszystkich typowych funkcji pieczenia.

Czy piekarnik parowy wymaga podłączenia do wody?

Nie każdy. Wiele modeli wykorzystuje wyjmowany zbiornik napełniany ręcznie. Przed zakupem trzeba sprawdzić wymagania montażowe konkretnego urządzenia.

Czy do pieczenia chleba potrzebna jest pełna para?

Nie. Jeśli głównym zastosowaniem ma być chleb i bułki, często wystarcza piekarnik z kontrolowanym dodatkiem pary podczas tradycyjnego pieczenia.

Czy piekarnik parowy może zrobić chrupiącą skórkę?

Tak, jeżeli urządzenie łączy parę z gorącym powietrzem albo pozwala zakończyć program suchym pieczeniem lub grillem. Sama pełna para nie daje takiego efektu jak intensywne suche grzanie.

Czy piekarnik parowy jest trudniejszy w utrzymaniu?

Ma kilka dodatkowych czynności konserwacyjnych. Trzeba dbać o zbiornik, usuwać skropliny i wykonywać odkamienianie zgodnie z komunikatami urządzenia.

Piekarnik z dodatkiem pary czy pełną parą – co wybrać?

Dodatek pary lepiej pasuje do pieczywa, mięsa i zapiekanek. Pełna para ma większy sens, jeśli chcesz także regularnie gotować warzywa, ryby, ryż i inne produkty bez używania oddzielnego parowaru.

Źródła

  • Bosch Home Polska, „Piekarniki parowe i kompaktowe parowary”.
  • Siemens Home Polska, materiały dotyczące funkcji fullSteam i addedSteam.
  • Electrolux Polska, instrukcje obsługi piekarników SteamBoost i materiały dotyczące odkamieniania systemu parowego.
  • Komisja Europejska, Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 65/2014 dotyczące etykietowania energetycznego domowych piekarników.
  • Lee S., Choi Y., Jeong H.S., Lee J., Sung J., „Effect of different cooking methods on the content of vitamins and true retention in selected vegetables”, Food Science and Biotechnology, 2017.

Podobne wpisy

Dodaj komentarz